Việc nhớ hóa trị là một trong những việc được coi là "vỡ lòng" trong học hóa học. Khi nhớ hóa trị, học sinh có thể viết đúng các công thức hóa học, từ đó viết và cân bằng đúng rồi tính toán đúng. Có rất nhiều cách nhớ hóa trị của các nguyên tố, nhưng đối với học sinh THCS thì dường như Bài ca hóa trị là một câu "thần chú".

BÀI CA HÓA TRỊ I

Kali (K), Iốt (I), Hiđro (H)
Natri (Na) với Bạc (Ag), Clo (Cl) một loài
Có hoá trị I em ơi
Nhớ ghi cho rõ kẻo rồi phân vân
Magie (Mg),Chì (Pb) Kẽm (Zn) Thuỷ ngân(Hg)
Oxi (O), Đồng (Cu) đấy cũng gần Bari (Ba)
Cuối cùng thêm chú Canxi (Ca)
Hoá trị II đấy có gì khó khăn
Nhôm (Al) ta hoá trị III lần
Ghi sâu vào trí khi cần có ngay
Cacbon (C), Silic (Si) này đây
Hoá trị IV đấy có ngày nào quên
Sắt (Fe) ta kể cũng lắm tên
II, III lên xuống cũng phiền lắm thôi

Nitơ (N) rắc rối nhất đời
I, II, III, IV khi thời lên V
Lưu huỳnh lắm lúc chơi khăm
Xuống II, lên VI khi nằm ở tư (IV)
Photpho nói đến không dư
Hễ ai đụng đến rằng ừ là V
Em ơi cố gắng học chăm
Bài ca hoá trị cả năm còn dùng.

Ngoài bài ca hóa trị trên, cũng có bài được viết như sau

BÀI CA HÓA TRỊ II

Hiđro (H) cùng với liti (Li)
Natri (Na) cùng với kali (K) chẳng rời

Ngoài ra còn bạc (Ag) sáng ngời
Chỉ mang hoá trị I thôi chớ nhầm
Riêng đồng (Cu) cùng với thuỷ ngân (Hg)
Thường II ít I chớ phân vân gì
Đổi thay II , IV là chì (Pb)
Điển hình hoá trị của chì là II

Bao giờ cũng hoá trị II
Oxi (O) , kẽm(Zn) đó chẳng sai chút gì
Ngoài ra còn có canxi (Ca)
Magiê (Mg) cùng với bari (Ba) một nhà

Bo (B) , nhôm (Al) thì hóa trị III
Cácbon (C) silic (Si) thiếc (Sn) là IV thôi
Thế nhưng phải nói thêm lời
Hóa trị II vẫn là nơi đi về
Sắt (Fe) II toan tính bộn bề
Không bền nên dễ biến liền sắt III
Photpho ̣(P) III ít gặp mà
Photpho (P) V chính người ta gặp nhiều
Nitơ (N) hoá trị bao nhiêu ?
I , II, III , IV phần nhiều tới V
Lưu huỳnh (S) lắm lúc chơi khăm
Khi II lúc IV , VI tăng tột cùng
Clo (Cl), Iot lung tung
II, III, V, VII, thường thì I thôi
Mangan(Mn) rắc rối nhất đời
Đổi từ I đến VII thời mới yên
Hoá trị II dùng rất nhiều
Hoá trị VII cũng được yêu hay cần

Bài ca hoá trị thuộc lòng
Viết thông công thức đề phòng lãng quên
Học hành cố gắng cần chuyên
Siêng ôn chăm luyện tất nhiên nhớ nhiều

Trong hai bài trên, thường thì bài I hay dùng hơn, bài II có phần nâng cao nhưng cũng ít dùng, vì các hóa trị đặc biệt trong bài II chỉ học sinh THPT mới thường dùng, mà khi lên THPT rồi thì bài ca hóa trị không còn là "thần chú" nữa.

Theo: webdayhoc.net